یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز جدید نشان داده که هورمون‌درمانی در زنان یائسه با افزایش تعداد حملات میگرنی و طولانی‌تر شدن مدت آن‌ها همراه است، هرچند شدت درد یا میزان مصرف مسکن را تغییر نمی‌دهد. این یافته‌ها در نشست سالانه ۲۰۲۶ انجمن یائسگی [The Menopause Society] در سان‌دیگو ارائه شد.
بر اساس این پژوهش، هورمون‌درمانی با افزایش میانگین ۱.۱۶ حمله میگرنی در ماه و طولانی‌تر شدن مدت میگرن به میزان ۰.۹۵ روز در ماه مرتبط بوده است. این تحلیل بر پایه داده‌های پنج مطالعه با مجموع ۲۳٬۷۰۲ زن انجام شد و میانگین بروز میگرن در این جمعیت ۱۸.۹۴ درصد برآورد شد.
محققان در جست‌وجوی خود پایگاه‌های داده PubMed، Embase، Cochrane Library و Scopus را تا مارس ۲۰۲۶ بررسی کردند. استخراج داده‌ها بر اساس دستورالعمل‌های PRISMA انجام شد و برآوردهای تجمیعی با مدل‌های اثرات تصادفی محاسبه گردید.
با این حال، پژوهشگران هیچ تفاوت معناداری در شدت میگرن یا تعداد مسکن‌های مصرفی در ماه مشاهده نکردند. نویسندگان این پژوهش تاکید کردند که یافته‌ها نشان می‌دهد هورمون‌درمانی ممکن است بار میگرن را افزایش دهد، بدون آنکه شدت علائم یا نیاز به درمان را تحت تأثیر قرار دهد.
فلاویا فربنکس رئانو [Flavia Fairbanks Ruano]، نویسنده اصلی این پژوهش از دانشکده پزشکی میلر دانشگاه میامی، گفت: «میگرن می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر کیفیت زندگی داشته باشد، به‌ویژه در دوران گذار به یائسگی که بسیاری از زنان تغییراتی در علائم خود تجربه می‌کنند. پژوهش بیشتری برای درک بهتر رابطه میان هورمون‌درمانی و میگرن و راهنمایی تصمیمات درمانی فردی لازم است.»
استفانی فوبیون [Stephanie Faubion]، مدیر پزشکی انجمن یائسگی، نیز هشدار داد که نباید از این یافته‌ها نتیجه‌گیری قطعی کرد. او افزود: «هورمون‌درمانی همچنان مؤثرترین درمان برای علائم وازوموتور آزاردهنده است و می‌توان آن را در بسیاری از زنان مبتلا به میگرن با اطمینان به کار برد. از آنجا که زنان مبتلا به میگرن ممکن است بیشتر به دنبال درمان علائم یائسگی باشند، یافته‌های این مطالعه احتمالاً تفاوت‌های زمینه‌ای میان زنانی را که از هورمون‌درمانی استفاده می‌کنند و آنانی که استفاده نمی‌کنند، منعکس می‌کند.»
زمینه این خبر نشان می‌دهد که میگرن در دوران گذار به یائسگی پدیده‌ای شایع است و بر اساس برآوردهای انجمن یائسگی، ۱۰ تا ۲۹ درصد زنان را در این دوره تحت تأثیر قرار می‌دهد. افت غیرقابل پیش‌بینی سطح استروژن در دوران پری‌منوپوز یکی از عوامل اصلی تشدید میگرن شناخته می‌شود.
اهمیت این رخداد زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم هورمون‌درمانی به‌طور گسترده برای مدیریت علائم یائسگی، به‌ویژه گرگرفتگی، تجویز می‌شود. این پژوهش پرسش مهمی را مطرح می‌کند: آیا زنانی که از این درمان بهره می‌برند باید از احتمال افزایش بار میگرن آگاه شوند؟ پژوهشگران تاکید کرده‌اند که کارآزمایی‌های بالینی بیشتری برای درک مکانیسم‌های فیزیوپاتولوژیک و راهنمایی درمان‌های کارآمدتر ضروری است.
تحلیل خبر با دیرینه نیوز بزرگترین رسانه خبری فارسی زبانان در استرالیا
این پژوهش از آن جهت اهمیت دارد که میلیون‌ها زن در سراسر جهان در دوران یائسگی از هورمون‌درمانی استفاده می‌کنند و میگرن یکی از شایع‌ترین اختلالات عصبی در زنان است. یافته‌های این متاآنالیز نشان می‌دهد که پزشکان باید هنگام تجویز هورمون‌درمانی، سابقه میگرن بیمار را به‌دقت در نظر بگیرند و بیماران را از احتمال افزایش تعداد و مدت حملات میگرنی آگاه سازند.
با این حال، یک محدودیت مهم در تفسیر این یافته‌ها وجود دارد: همان‌طور که فوبیون اشاره کرد، زنان مبتلا به میگرن ممکن است به‌طور غیرمتناسبی بیشتر به دنبال هورمون‌درمانی باشند، که این موضوع می‌تواند نتایج را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین این مطالعه مسیر تجویز هورمون‌درمانی — خوراکی، پوستی یا غیره — را به‌صورت مستقل بررسی نکرده، در حالی که شواهد موجود نشان می‌دهد مسیر تجویز ممکن است بر نوسانات استروژن و در نتیجه بر میگرن تأثیر متفاوتی داشته باشد. پژوهش‌های آینده باید این جنبه‌ها را با دقت بیشتری بررسی کنند.
منبع: Contemporary OB/GYN
