پنج سال پس از اعلام توافق امنیتی سه‌جانبه اوکوس [AUKUS] میان استرالیا، ایالات متحده و بریتانیا، تردیدهای جدی درباره آینده این پروژه چند میلیارد دلاری افزایش یافته است. کارشناسانی که در ابتدا در اقلیت بودند، اکنون صدای بلندتری دارند.
هیو وایت [Hugh White]، تحلیلگر دفاع و امنیت، از همان ابتدا نسبت به این توافق بدبین بود. او می‌گوید: «با خودم گفتم این کاملاً دیوانه‌وار است و کار نخواهد کرد. اما آن زمان در اقلیت کوچکی قرار داشتم.» وایت اکنون می‌گوید دیگر تنها نیست.
بر اساس یک نظرسنجی اخیر که مرکز مطالعات آمریکایی دانشگاه سیدنی انجام داده، کمتر از یک‌چهارم پاسخ‌دهندگان معتقدند دولت استرالیا دلایل کافی و روشنی برای پیوستن به اوکوس ارائه داده است.
وایت این کمبود اعتماد عمومی را به فقدان اطلاعات شفاف در زمان اعلام توافق نسبت می‌دهد. او تاکید می‌کند: «اوکوسی که امروز می‌شناسیم، همان اوکوسی نبود که در سال ۲۰۲۱ اعلام شد. آن زمان هیچ مشخصه‌ای از اینکه چه زیردریایی‌هایی خریداری می‌شود، هیچ جدول زمانی و هیچ قیمتی وجود نداشت. نمی‌شد سوالاتی را مطرح کرد که مردم اکنون روی آن‌ها تمرکز دارند، چون اطلاعات وجود نداشت.»
از زمان اعلام توافق، اوکوس از چندین تغییر رهبری، بررسی‌های ملی و تحقیقات عمومی در هر سه کشور جان سالم به در برده است. با این حال، دولت آمریکایی که این توافق را امضا کرد، با دولت کنونی واشنگتن تفاوت چشمگیری دارد.
وایت در این باره هشدار می‌دهد: «اوکوس نمادی از تعهد استرالیا به حمایت از ایالات متحده بود. اما اکنون، به‌ویژه در دوران دونالد ترامپ، آشکار شده که آمریکا واقعاً به این تعهد جدی نیست.»
از منظر تحلیلی، اهمیت این موضوع در آن است که اوکوس نه‌تنها یک توافق تسلیحاتی، بلکه پایه‌ای از سیاست خارجی و دفاعی استرالیا در دوران پس از کووید بود. هرگونه تزلزل در تعهد آمریکا می‌تواند کل معادله استراتژیک کانبرا را زیر سوال ببرد.
زمینه این خبر نشان می‌دهد که استرالیا در سال ۲۰۲۱ با لغو قرارداد زیردریایی خود با فرانسه و پیوستن به اوکوس، یک چرخش استراتژیک بزرگ انجام داد که بحران دیپلماتیک جدی با پاریس ایجاد کرد. حالا پنج سال بعد، نه قیمت نهایی مشخص است، نه جدول زمانی قطعی، و نه اطمینانی از پایبندی کامل واشنگتن.
اهمیت این رخداد زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم دولت ترامپ رویکرد متفاوتی نسبت به تعهدات چندجانبه دارد و این می‌تواند فشار بیشتری بر دولت استرالیا برای توجیه این هزینه‌های کلان در برابر افکار عمومی وارد کند.
تحلیل خبر با دیرینه نیوز بزرگترین رسانه خبری فارسی زبانان در استرالیا
این گزارش نشان می‌دهد که اوکوس در آستانه پنجمین سالگرد خود با چالش‌های جدی روبه‌روست. از یک سو، افکار عمومی استرالیا هنوز به‌طور کامل متقاعد نشده که این سرمایه‌گذاری عظیم ضروری است. از سوی دیگر، تغییر رویکرد دولت ترامپ نسبت به تعهدات بین‌المللی، پایه‌های این توافق را متزلزل‌تر کرده است.
پیامد احتمالی این وضعیت آن است که دولت استرالیا باید در ماه‌های آینده توضیحات شفاف‌تری درباره هزینه‌ها، جدول زمانی و منافع استراتژیک این توافق ارائه دهد، وگرنه فشار سیاسی داخلی برای بازنگری یا حتی خروج از اوکوس تشدید خواهد شد. ابهام اصلی باقی‌مانده این است که آیا واشنگتن در دوران ترامپ همان شریک قابل اتکایی خواهد بود که کانبرا بر اساس آن برنامه‌ریزی کرده است یا نه.
منبع: Yahoo News Australia
