چندین استرالیایی اعلام کرده‌اند که تمام پس‌اندازهای زندگی‌شان را در یک کلاهبرداری پیچیده سرمایه‌گذاری از دست داده‌اند؛ کلاهبردارانی که با سوءاستفاده از تصویر بانک کامنولث [Commonwealth Bank] و تام پیوتروفسکی [Tom Piotrowski]، تحلیلگر سابق سرمایه‌گذاری این بانک، قربانیان را فریب داده‌اند.
کریستی هولدن [Kristy Holden]، ۵۶ ساله، از شهر ایپسویچ در کوئینزلند، گفت که در ماه دسامبر ۱۵۰ هزار دلار از دست داده است؛ پولی که حاصل فروش خانه‌اش بود و قرار بود هزینه جراحی قلب باز او را تأمین کند. او اکنون در اتاق نوه‌اش زندگی می‌کند. هولدن به یاهو فایننس [Yahoo Finance] گفت: «نگران جراحی قلبم هستم و در کنارش نمی‌دانم بعد از آن چه اتفاقی می‌افتد. آیا باید تا ۹۰ سالگی کار کنم؟ کجا زندگی خواهم کرد؟»
قربانی دیگری به نام تونی [Toni] که نخواست نام خانوادگی‌اش فاش شود، گفت که ۳۲۰ هزار دلار از دست داده است. این زن ۷۴ ساله گفت: «این ماجرا زندگی‌ام را کاملاً نابود کرد. توانایی کار ندارم و حالا با مستمری به سختی زندگی می‌کنم.» او افزود که پسرش مجبور شده آپارتمانش را بفروشد تا ودیعه‌ای را که والدینش حدود هشت سال پیش به او داده بودند، پس بدهد.
یک زن دیگر از کوئینزلند گفت که بیش از ۳۲۱ هزار دلار از دست داده و در آستانه بازنشستگی نمی‌داند چگونه زندگی خواهد کرد. مردی از نیوساوت‌ولز نیز اعلام کرد که نزدیک به ۳۰۰ هزار دلار از دست داده و هم پس‌اندازش و هم خانه‌اش را از دست داده است.
شیوه کار کلاهبرداران
کلاهبرداران تبلیغات جعلی در شبکه‌های اجتماعی با برند کام‌سک [CommSec] و تصویر پیوتروفسکی ساختند و وعده بازدهی بالا و مشاوره رایگان سهام دادند. قربانیان پس از کلیک روی تبلیغ، به یک گروه واتس‌اپ دعوت می‌شدند که در آن ظاهراً با پیوتروفسکی و دستیارش در ارتباط بودند.
سپس به آن‌ها توصیه می‌شد در سهام خاصی سرمایه‌گذاری کنند، از جمله یک شرکت فناوری مستقر در سنگاپور و یک شرکت غذای حیوانات خانگی. پس از چند معامله موفق با بازدهی ۱۰ تا ۱۵ درصدی در مدت کوتاه، قربانیان ترغیب می‌شدند تمام سرمایه‌شان را در سهام دیگری با وعده بازدهی مشابه بریزند.
در واقع، کلاهبرداران سهام کم‌نقدینگی را هدف می‌گرفتند تا قیمت آن را به صورت مصنوعی «پامپ» کنند و پس از بالا رفتن قیمت، سهام را سریعاً می‌فروختند و «دامپ» می‌کردند. قربانیان با زیان‌های سنگین تنها می‌ماندند.
تونی گروهی با حدود ۷۰ قربانی این کلاهبرداری تشکیل داده که برآورد می‌شود مجموع زیان آن‌ها بیش از ۷ میلیون دلار باشد. او گفت: «اکثر آن‌ها به دلیل از دست دادن همه چیز در آستانه خودکشی هستند.”
نقش متا و واکنش نهادها
متا [Meta] اعلام کرد که تبلیغات مربوط به پیوتروفسکی را از پلتفرم‌هایش حذف کرده است. این شرکت می‌گوید از روش‌های مختلف از جمله یادگیری ماشینی و بازبین‌های آموزش‌دیده برای مقابله با تبلیغات کلاهبردارانه استفاده می‌کند و در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۵۹ میلیون تبلیغ کلاهبردارانه را در سطح جهانی حذف کرده است.
اما یک تحقیق رویترز [Reuters] سال گذشته نشان داد که متا از این تبلیغات جعلی درآمد کلانی به دست می‌آورد. بر اساس اسناد دیده‌شده توسط رویترز، متا پیش‌بینی کرده بود که ۱۰ درصد از درآمد سال ۲۰۲۴ آن از تبلیغات کلاهبردارانه و کالاهای ممنوعه تأمین می‌شود و این شرکت به صورت داخلی تخمین زده بود که روزانه ۱۵ میلیارد تبلیغ کلاهبردارانه به کاربران نمایش می‌دهد.
چهره‌های سرشناسی مانند دیک اسمیت [Dick Smith]، جینا راین‌هارت [Gina Rinehart] و اندرو «توییگی» فارست [Andrew “Twiggy” Forrest] سال‌هاست از متا می‌خواهند از استفاده از تصویرشان در این کلاهبرداری‌ها جلوگیری کند. فارست در حال حاضر در یک دادگاه فدرال آمریکا با متا در حال دعواست.
کمیسیون اوراق بهادار و سرمایه‌گذاری استرالیا (ASIC) پیش از این درباره افزایش چشمگیر گزارش‌ها در مورد طرح‌های «پامپ و دامپ» آنلاین هشدار داده بود. سخنگوی این نهاد به یاهو فایننس گفت که ASIC با نهادهای نظارتی خارجی برای افزایش آگاهی عمومی همکاری می‌کند و یک سرویس حذف تبلیغات کلاهبردارانه راه‌اندازی کرده است. از اواسط سال ۲۰۲۳ تاکنون بیش از ۲۵ هزار وب‌سایت کلاهبردارانه و بیش از ۱۱۰۰ تبلیغ آنلاین حذف شده است.
بانک کامنولث اعلام کرد از این کلاهبرداری‌ها آگاه است و تأکید کرد که این تبلیغات و سرمایه‌گذاری‌های تبلیغ‌شده در آن‌ها هیچ ارتباطی با این بانک ندارند. سخنگوی بانک گفت: «کام‌بنک و کام‌سک هرگز از طریق تبلیغات شبکه‌های اجتماعی اطلاعات حساس درخواست نمی‌کنند یا محصولی را تبلیغ نمی‌کنند.”
پیوتروفسکی که اکنون تحلیلگر بازار در بانک NAB است، اوایل امسال هشدار داد: «من هرگز مستقیماً با شما درباره یک فرصت سرمایه‌گذاری تماس نخواهم گرفت. اگر کسی در شبکه‌های اجتماعی یا واتس‌اپ به عنوان ‘من’ با شما تماس گرفت، کلاهبرداری است.”
قربانیان گفته‌اند که شکایت‌هایی به اسکم‌واچ [Scamwatch]، ASIC و AFCA ارائه داده‌اند و با نمایندگان مجلس نیز تماس گرفته‌اند تا این کلاهبرداری مورد تحقیق قرار گیرد. دولت استرالیا سال گذشته قانون چارچوب پیشگیری از کلاهبرداری را تصویب کرد که تعهدات و قوانین جدیدی برای کسب‌وکارهای فعال در بخش‌های هدف کلاهبرداران ایجاد می‌کند.
تحلیل خبر با دیرینه نیوز بزرگترین رسانه خبری فارسی زبانان در استرالیا
این گزارش نشان می‌دهد که کلاهبرداری‌های «پامپ و دامپ» در استرالیا به یک بحران جدی تبدیل شده‌اند؛ بحرانی که نه‌تنها به افراد آسیب‌پذیر مانند سالمندان و بیماران ضربه می‌زند، بلکه ابعاد اجتماعی گسترده‌تری نیز دارد. مجموع زیان تنها ۷۰ قربانی شناسایی‌شده بیش از ۷ میلیون دلار است و این رقم احتمالاً تنها بخشی از کل خسارات واقعی است، چرا که بسیاری از قربانیان به دلیل شرم و خجالت موضوع را گزارش نمی‌دهند.
اهمیت این رخداد زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم پلتفرم‌هایی مانند متا، علی‌رغم ادعاهای مبارزه با کلاهبرداری، بر اساس اسناد داخلی خود از این تبلیغات جعلی درآمد کسب می‌کنند. این تناقض آشکار میان ادعا و عملکرد، فشار بیشتری بر نهادهای نظارتی و قانون‌گذاران برای اتخاذ رویکردهای سخت‌گیرانه‌تر ایجاد می‌کند.
در چارچوب تحولات اخیر، تصویب قانون چارچوب پیشگیری از کلاهبرداری در استرالیا گامی مثبت است، اما مشخص نیست که آیا این قانون به اندازه کافی برای مقابله با این نوع کلاهبرداری‌های پیچیده که از مرزهای بین‌المللی عبور می‌کنند، کافی خواهد بود یا خیر. سرنوشت پول‌های از دست رفته قربانیان و احتمال بازپس‌گیری آن‌ها همچنان نامشخص است.
منبع: Yahoo Finance
